کتاب کاغذی همچنان اصلی‌ترین حلقه اتصال مخاطبان به فرهنگ مکتوب است

به گزارش لیزنا، آیین ویژه روز «کتاب، کتابخوانی و کتابدار» و بهره‌برداری از ۳۴ خودرو کتابخانه عمومی سیار، صبح یکشنبه ۲۴ آبان ۱۴۰۵، با حضور مسعود پزشکیان؛ رئیس‌جمهور، سید عباس صالحی؛ وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، آزاده نظربلند؛ دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، اعضای هیأت امنای نهاد، جمعی از استانداران، نمایندگان مجلس شورای اسلامی و مسئولان فرهنگی، در ساختمان مرکزی نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، برگزار شد.

سیدعباس صالحی؛ وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، در این مراسم ضمن تبریک هفته کتاب به ناشران، نویسندگان، مترجمان، کتاب‌فروشان و کتابداران، از تلاش فعالان عرصه قلم و فرهنگ مکتوب کشور قدردانی کرد.

وی در ابتدای سخنان خود با اشاره به نامگذاری ۲۴ آبان‌ماه به نام علامه طباطبایی، از جایگاه علمی و اندیشه‌ای این شخصیت برجسته تجلیل کرد و گفت: امسال در کنفرانس یونسکو برای سال‌های ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷، از علامه طباطبایی به‌عنوان یکی از شخصیت‌های علمی جهان یاد شده است و امیدواریم با همکاری ایران و جهان اسلام، نام این شخصیت بزرگ در میان مشاهیر علمی جهان در یونسکو ثبت شود.

صالحی با بیان اینکه علامه طباطبایی تنها یک مؤلف و دانشمند نبود، اظهار کرد: این شخصیت گران‌قدر توانست دانش‌های مختلف علوم اسلامی را از مرحله انتقال و نوآوری به مرحله نظریه‌پردازی وارد کند.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در ادامه با گرامیداشت یاد و نام رهبر شهید انقلاب اسلامی، فقدان ایشان را ضایعه‌ای بزرگ برای کشور و به‌ویژه عرصه فرهنگ مکتوب دانست و گفت: عرصه و جریان فرهنگ مکتوب، پشتوانه بزرگی را از دست داد.

رهبر شهید؛ دغدغه‌مند کتاب و کتابخوانی

وی با اشاره به علاقه و دغدغه ویژه رهبر شهید نسبت به کتاب و کتابخوانی افزود: این سخن از باب مسئولیت و جایگاه مدیریتی نیست؛ بلکه سخنانی که در ابتدای برنامه درباره کتابخوانی ایشان پخش شد، نشان می‌دهد که رهبر شهید هم تعلق خاطر ویژه‌ای به کتاب داشتند و هم با جدیت دغدغه این حوزه را دنبال می‌کردند.

صالحی با اشاره به یکی از سخنان رهبر شهید درباره اهمیت ترویج کتابخوانی بیان کرد: ایشان فرموده بودند دغدغه من کتاب و کتابخوانی است و اگر قرار باشد روزانه یک ساعت صحبت کنم تا مردم کتابخوان شوند، حاضرم روزی یک ساعت و نیم درباره کتاب سخن بگویم.

وی تأکید کرد: یاد و خاطره رهبر شهید را که همواره علمدار و پرچم‌دار کتاب و کتابخوانی و پیشتاز این عرصه بودند، گرامی می‌داریم.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در بخش دیگری از سخنان خود با قدردانی از حضور رئیس‌جمهور در آیین گرامیداشت روز کتاب، کتابخوانی و کتابدار، گفت: با وجود مشغله‌های فراوان و مسئولیت‌های سنگینی که بر دوش رئیس‌جمهور قرار دارد، حضور ایشان در این مراسم نشان‌دهنده دغدغه و توجه به موضوع کتاب و کتابخوانی است.

وی افزود: حضور رئیس‌جمهور در نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، پیامی نمادین برای توجه به عرصه فرهنگ مکتوب کشور دارد و نشان می‌دهد با وجود شرایط خاص کشور و داغ فقدان رهبر شهید انقلاب اسلامی، مسئولان و مقامات عالی کشور اهمیت کتاب و کتابخوانی را فراموش نکرده‌اند و همچنان پشتیبان این حوزه هستند.

کتاب کاغذی همچنان اصلی‌ترین حلقه اتصال مخاطبان به فرهنگ مکتوب

صالحی در ادامه با اشاره به نتایج آخرین نظرسنجی انجام‌شده در حوزه کتاب، درباره نوع قالب مطالعاتی مخاطبان اظهار کرد: بر اساس این پیمایش، ۵۷.۸ درصد مخاطبان کتاب کاغذی، ۱۲.۷ درصد کتاب الکترونیک، ۱۵.۲ درصد کتاب صوتی و ۱۴.۲ درصد نیز هر سه قالب را مطالعه می‌کنند.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با تأکید بر اهمیت جایگاه کتاب کاغذی گفت: این پیمایش نشان می‌دهد کاغذ همچنان کالایی اساسی است و کتاب کاغذی اصلی‌ترین حلقه اتصال مخاطبان به فرهنگ مکتوب کشور به شمار می‌رود. بخش اصلی کتابخوانان کشور نیز فرهنگ و دانش خود را از طریق کتاب کاغذی تأمین می‌کنند.

وی با اشاره به حمایت‌های دولت چهاردهم از حوزه نشر و کاغذ افزود: با حمایت دولت و برگزاری جلسات مشترک و همکاری بانک مرکزی و وزارت صمت، با وجود تلاطم‌های موجود در بازار کاغذ، ۲۰ میلیون دلار ارز برای تأمین کاغذ مورد نیاز حوزه نشر و کتاب در شرایط جنگی اختصاص یافته است.

صالحی این اقدام را نشانه‌ای از تداوم اولویت‌بخشی دولت به مسئله کاغذ و حمایت از فرهنگ مکتوب کشور دانست.

ضرورت حمایت از سبد فرهنگی خانوار

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با اشاره به بخش دیگری از نتایج نظرسنجی حوزه کتاب، درباره میزان خرید کتاب توسط مخاطبان گفت: بر اساس این پیمایش، میانگین خرید کتاب از ۱۱ جلد در سال گذشته به ۸.۶ جلد در سال جاری کاهش یافته است.

وی با بیان اینکه این آمار ضرورت توجه بیشتر به وضعیت اقتصادی و فرهنگی خانواده‌ها را نشان می‌دهد، اظهار کرد: این شرایط نیازمند حمایت دولت از سبد فرهنگی خانوار است؛ هرچند از محدودیت‌ها و مضیقه‌های دولت نیز آگاه هستیم.

صالحی همچنین درباره میزان عضویت مخاطبان در کتابخانه‌ها گفت: در این نظرسنجی، ۱۲.۲ درصد از پاسخگویان اعلام کرده‌اند که عضو کتابخانه هستند.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در ادامه با تأکید بر نقش دسترسی آسان به کتاب در توسعه فرهنگ مکتوب کشور، از اقدامات نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور در توسعه زیرساخت‌های کتابخوانی قدردانی کرد.

وی گفت: نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور با افتتاح ۶۰ کتابخانه، ۲۵ هزار مترمربع به فضای کتابخوانی کشور افزوده است. همچنین با افتتاح ۳۴ کتابخانه سیار، تعداد کتابخانه‌های سیار کشور به ۱۱۶ باب رسیده است.

صالحی با اشاره به پروژه‌های در دست تکمیل کتابخانه‌ای افزود: در حال حاضر ۳۰۰ پروژه کتابخانه‌ای در آستانه اتمام قرار دارد که با بهره‌برداری از آنها، ۳۰۰ هزار مترمربع به فضای کتابخوانی کشور اضافه خواهد شد.

وی در پایان با اشاره به ظرفیت کتابخانه‌ها و مدارس برای افزایش دسترسی دانش‌آموزان به منابع مطالعاتی، بر ضرورت تقویت پیوند میان این دو نهاد تأکید کرد و گفت: کتابخانه‌ها و مدارس می‌توانند دسترسی دانش‌آموزان به کتاب را افزایش دهند و این اتفاق به تربیت نسلی منتقد کمک خواهد کرد.